W toczonym sporze zwrócono jednak uwagę, że choć wśród późniejszych marmurowych podobizn „niektóre z pewnością są wykonane pośmiertnie z natury”, to „mechaniczna technika odlewu nie mogła dać początku prawdziwemu dziełu sztuki”, do jakich zalicza się np. najstarsze portretowe wyobrażenie tzw. Brutusa, powstałe przypuszczalnie ok. 300 p.n.e., którego twórca czerpał z najwidoczniej z wzorów etruskich. Przeczą również temu dojrzałe portrety fizjonomiczne obecne w sztuce hellenistycznej i etruskiej w okresie III–I w. p.n.e. (np. anonimowa głowa z Delos), pośrednio dowodzące silnego wpływu obcego na rzeźbę Rzymian, którzy mogli dokonać jedynie udoskonalenia portretu, jaki zaistniał dopiero w I wieku p.n.e. W świetle aktualnych ustaleń historyków sztuki zasadny jest wniosek, że „skontaminowane etrusko-greckie pochodzenie głów wotywnych odcisnęło się także na wczesnym portrecie rzymskim”.

Przypisy

Kategoria:Sztuka starożytnego Rzymu Kategoria:Życie codzienne w starożytnym Rzymie Kategoria:Maski Kategoria:Rzeźba Kategoria:Kult przodków