153) i historyk Polibiusz (Dzieje VI, 53). Powszechnie przyjmuje się, że sporządzane dla celów na wpół rytualnych podobizny przodków odegrały istotną rolę w kształtowaniu i rozwoju wczesnorzymskiej sztuki portretowej.
W nauce kontrowersyjne pozostawało jednak zagadnienie, czy późniejszy rzymski portret werystyczny ma ścisły związek z praktyką zdejmowania woskowych masek zmarłych, a wobec tego, czy stanowi specyficzną odmianę rzeźby portretowej, będącej rodzimym wynalazkiem Rzymian. Powiązaniem tym wyjaśniano zaistnienie w rzeźbie republikańskiej od I wieku p.n.e. grupy niezwykle realistycznych portretów starych mężczyzn, które cechowały się szczególną dokładnością rysów twarzy, bez pomijania nawet mankamentów oblicza. Teorią tą przez długi czas przekonująco tłumaczono uderzający realizm męskiego portretu z czasów Republiki, a koronnym świadectwem stał się posąg tzw. Togatusa Barberini (znanego również jako Rzymianin z portretami przodków), gdzie wizerunek trzymany swobodnie w lewej ręce statuy uznano za woskową maskę antenata, a oparty na ozdobnej podporze – za kamienne popiersie.