Platforma Europejskiej Pamięci i Sumienia – międzynarodowa organizacja działającej na rzecz rozszerzenia wiedzy o reżimach totalitarnych XX wieku, skupiająca ponad 60. organizacji z Europy i Ameryki Północnej.
Historia Działania związane z powstaniem Platformy zapoczątkowała Deklaracja Praska Parlamentu Europejskiego z 2008 r. W swej rezolucji z kwietnia 2009 r. Parlament Europejski zaapelował o utworzenie Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia, która stałaby się ośrodkiem wspierającym współpracę międzynarodowych organizacji badawczych, archiwalnych i memoratywnych. Miało to ułatwić badanie historii totalitaryzmu, zbieranie dokumentów z tego obszaru tematycznego oraz doprowadzić do budowy pomnika ofiar wszystkich reżimów totalitarnych. W trakcie obchodów Europejskiego Dnia Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych została przygotowana Deklaracja Warszawska, która powstała na wniosek Polskiego Komitetu Krajowego Programu UNESCO „Pamięć Świata” w 2011 r. i została zatwierdzona przez jego Międzynarodowy Komitet Doradczy. Jej podpisanie 23 sierpnia 2011 r. uważa się za ostatni etap przygotowań do powstania Platformy.