Antoni Fuzoń, Franciszek Halfar z Poręby, Jan Sztwiertnia z Kisielowa oraz Alfred BrzeskiMichael Morys-Twarowski: Jan Sztwiertnia (1850-1912). Działacz narodowy i społeczny ze Śląska Cieszyńskiego, "Śląski Kwartalnik Historyczny. Sobótka 2013, s. 41... Opracowali oni statut, w którym, jako cel figuruje: "zakładanie, utrzymywanie i wspieranie szkół średnich, fachowych i ludowych, tudzież ochronek z polskim językiem wykładowym".
Organizacja rozpoczęła swoją działalność w Księstwie Cieszyńskim 18 grudnia 1886 kiedy odbyło się pierwsze walne zgromadzenie. Paweł Stalmach w swoim przemówieniu inauguracyjnym stwierdził: „Każdy początek jest trudny, a u nas na Śląsku wyjątkowe stosunki jeszcze więcej utrudniają ludowi polskiemu każde podjęcie narodowego dzieła, a zwłaszcza takiego, jakiem jest szkoła polska wyższego rodzaju.". Od początku swojego istnienia Macierz stawiała sobie za cel kultywowanie polskości Śląska Cieszyńskiego.