Bosak czarny (Abax parallelepipedus) – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych i podrodziny dzierowatych.

Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1783 roku przez Mathiasa Pillera i Ludwiga Mitterpachera von Mitterburga pod nazwą Carabus parallelepipedus. Wyróżnia się w jego obrębie osiem podgatunków:

Abax parallelepipedus alpigradus Schauberger, 1927 Abax parallelepipedus audouini (Dufour, 1851) Abax parallelepipedus curtulus (Fairmaire, 1856) Abax parallelepipedus germanus Schauberger, 1927 Abax parallelepipedus inferior (Seidlitz, 1887) Abax parallelepipedus lombardus Fiori, 1896 Abax parallelepipedus parallelepipedus (Piller et Mitterpacher, 1783) Abax parallelepipedus subpunctatus Dejean, 1828

Morfologia Chrząszcz o wydłużonym, przysadzistym ciele długości od 15,8 do 20,8 mm, szerszym niż u A. oblongus, u samców błyszczącym, u samic bardziej matowym. Ubarwiony jest w całości czarno, włącznie z czułkami, głaszczkami i całymi odnóżami. Głowa jest duża, większa niż u A. exaratus. Przedplecze jest szerokie, poprzecznie czworokątne, najszersze pośrodku, ku tyłowi słabo zwężone, o przedniej krawędzi znacznie węższej niż tylna, a krawędziach bocznych zgrubiałych i bardzo słabo przed kątami tylnymi zafalowanych.