Żydzi w Opocznie uczestniczyli także w życiu kulturalnym, tworząc własne teatry, orkiestry oraz działalność literacką i artystyczną.
Zanim wybuchła II wojna światowa, w Opocznie działała duża gmina żydowska. Była to społeczność aktywna gospodarczo, oparta głównie na handlu, rzemiośle oraz drobnym przemyśle. Żydzi w Opocznie żyli zgodnie z tradycjami, które miały swoje odbicie w zabytkowej synagodze oraz innych miejscach kultuWielki kryzys, który dotknął rozwinięte gospodarki świata (lata 1929–1936, zob. s. 185), skutkował zmianami społecznymi i politycznymi. W Niemczech, gdzie przybrał szczególnie groźne rozmiary, mechanizm demokracji parlamentarnej wyniósł do władzy Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partię Robotników (Nationalsozialisti sche Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP), na czele z Adolfem Hitlerem (1933). W 1934 r., pozostając przywódcą (Führerem) jedynej legalnej partii, Hitler połączył stanowisko kanclerza z funkcją prezydenta i jako „wódz i kanclerz” rozpoczął epokę III Rzeszy. Przebudowa administracji i służb policyjnych w szybkim czasie doprowadziła do powstania reżimu totalitarnego. W nazistowskiej ideologii dominowały elementy wielkomocarstwowe (żądania „przestrzeni życiowej” dla Niemców kosztem innych narodów i państw) oraz rasi stowskie (Niemcy jako rasa „aryjska”, rasa „nadludzi”).