Po zakończeniu sezonu znów pojawiły się plotki o możliwym odejściu Essiena ze Stamford Bridge, jednak sam piłkarz je zdementował, twierdząc że chce nadal walczyć o miejsce w składzie i powrót do dyspozycji z najlepszych lat. 31 sierpnia podczas ostatniego dnia transferowego, przeszedł do Realu Madryt na zasadzie rocznego wypożyczenia.
Real Madryt mały|prawo|Essien w barwach Realu Madryt. 1 września 2012 strony klubowe Realu Madryt oraz Chelsea F.C. poinformowały, iż Michael Essien został wypożyczony do Madrytu na jeden sezon.
AC Milan 27 stycznia 2014 roku podpisał dwuipółletni kontrakt z A.C. Milan.
Panathinaikos 3 czerwca 2015 podpisał dwuletni kontrakt z Panathinaikosem.
Kariera reprezentacyjna W 1999 Essien wystąpił na Mistrzostwach Świata do lat 17, na których zajął z reprezentacją trzecie miejsce. Na turnieju rozegrał pięć spotkań. Dwa lata później zagrał na Mistrzostwach Świata U-20, rozgrywanych w Argentynie. Ghana dotarła do finału, w którym przegrała 0:3 z gospodarzami turnieju, a Essien wystąpił w siedmiu meczach oraz zdobył jedną bramkę (w wygranym 2:1 grupowym spotkaniu z Paragwajem).