Zajdel powiedział:
Choć człowiek jako część społeczeństwa „ustosunkowujący się do władzy, cywilizacji” był obecny w innych pozycjach, to największą popularnością cieszyły się wtedy „aluzyjne w swej wymowie, bo odwołujące się do rzeczywistości PRL-u schyłku epoki Gierka, książki Edmunda Wnuka-Lipińskiego, Janusza A. Zajdla, Macieja Parowskiego, Marka Oramusa, Czesława Białczyńskiego, Andrzeja Krzepkowskiego i Andrzeja Wójcika”.
Robert Klementowski stawia wręcz tezę, że „na przełomie lat 70. i 80. mieliśmy do czynienia z prozą na tyle odmienną od tej, jaka powstawała jeszcze w latach 60., że rodzą się wątpliwości, czy ciągle mówimy o tej samej odmianie literackiej – w tak znacznym stopniu różnią się one od siebie”.
Naukowcy oceniają, że ówcześnie tworzona fantastyka socjologiczna pełniła analogiczną funkcję do prozy historycznej w okresie powojennym, gdzie – wobec niemożności pisania wprost – „przeszłość była jedynie pretekstem do szukania odniesień do teraźniejszości czytelnika”.
Maciej Parowski pisze wprost: „polscy twórcy SF [...] w ciągu kilkunastu lat próbowali najpierw wykrzyczeć, a potem analizować problemy podboju jednego kraju przez drugi”.