mały|244x244px|August Cieszkowski Prolegomena do historiozofii (niem. Prolegomena zur Historiosophie) – praca filozoficzna autorstwa Augusta Cieszkowskiego wydana w Berlinie w 1838Andrzej Wawrzynowicz (red.), Spór o mesjanizm. T. 2: Recepcja krytyczna, Klasycy Polskiej Nowoczesności, Warszawa: Fundacja Augusta hrabiego Cieszkowskiego, 2017, s. 299–301, ISBN 978-83-62609-46-8. w języku niemieckimIrena Curyło, Historia i moralność w filozoiii Augusta Cieszkowskiego, w: Etyka, nr 9/1971, s. 29, 35–36.. Była pierwszą pracą autora i uchodzi za jego najgłośniejszą (przełomową). Przyczyniła się do rozwoju ruchu młodoheglowskiego oraz lewicy heglowskiej.

Mimo wydania dzieła w młodym wieku autora jest ono dojrzałe i przemyślane. Cieszkowski kwestionuje w nim heglowski podział dziejów na cztery epoki, dowodząc, że prawa dialektyki nakazują podzielić je na trzy epoki. Nie zgadza się też z Heglem w kwestii przyszłości, którą włącza w obręb historii ("poznawalność przyszłych czasów"). Trychotomia Cieszkowskiego obejmuje: epokę starożytną (czas uczucia, bezpośredniości), teraźniejszość (epokę chrześcijańską, czas myśli, refleksji oraz bolesnego dualizmu) i przyszłość (ostatnią część dziejów, która dopiero nadejdzie, czas czynu, "powszechnej reintegracji", harmonijne połączenie uczuć i myśli, natury i ducha, refleksji i bezpośredniości).