Dominik Moniuszko, (ur. 6 lipca 1788 Śmiłowiczach, zm. 24 sierpnia lub 24 października 1848 w Mińsku) – działacz społeczny, pionier uwłaszczenia chłopów, filantrop, założyciel szkół Pocieczole i Radkowszczyźnie, doktor obojga praw, stryj kompozytora Stanisława Moniuszki.

Życiorys Rodzina

Był synem Stanisława Moniuszki herbu Krzywda, sędziego wojskowego Wielkiego Księstwa Litewskiego i Ewy Moniuszko z rodziny Woyniłłowiczów, córki rotmistrza województwa nowogrodzkiego. Miał pięciu braci: Ignacego, Józefa, Czesława, Kazimierza i Aleksandra. Moniuszko miał narzucić sobie dobrowolny celibat wyrzekając się związku z panną Prószyńską.

Edukacja

Na początku nauki kształcił się w domu pod okiem ojca, następnie w konwikcie szlacheckim w Śmiłowiczach (w gubernii Mińskiej, w powiecie Ihumeńskim) prowadzonym przez Zgromadzenie Księży Misjonarzy. Po ukończeniu studiów na Uniwersytecie Wileńskim ze stopniem doktora obojga praw około 1810 roku powrócił na tereny klucza śmiłowickiego.

Służba wojskowa

W 1812 roku wstąpił do 3. pułku jazdy strzelców, by wziąć udział w wojnach napoleońskich. Podczas wypraw wojennych odwiedzał zagraniczne wiejskie placówki pedagogiczne w Niemczech i Francji. Służbę wojskową zakończył w 22 lutego 1816 ze stopniem majora.

Powrót do kraju