Diaspora ukraińska – zbiorowe określenie osób pochodzenia ukraińskiego, utożsamiających się z Ukrainą, stale mieszkających poza jej terenem. mały|upright=1.3|Mapa narodu ukraińskiego na świecie. (Mapa może obejmować osoby o ukraińskim pochodzeniu lub obywatelstwie) Ukraina + 1 000 000 + 100 000 + 10 000 + 1 000

Historia Na początku XVIII wieku porażka Kozaków pod dowództwem hetmana Mazepy w bitwie pod Połtawą wywołała nieznaczną ich migrację do Imperium Osmańskiego oraz w kierunku Europy Zachodniej.

W 1792 r. dawni Kozacy zaporoscy – Kozackie Wojsko Czarnomorskie prawie w całości przenieśli się na Kubań, zakładając tam liczne osady i chutory („Malinowy Klin”). Tuż po upadku Siczy Zaporoskiej w 1775 r. część Kozaków przeniosła się do Dobrudży, ówcześnie części Imperium Osmańskiego, chociaż większość osiedlała się wzdłuż Wołgi i na Uralu, odgrywając kluczową role w rosyjskiej kolonizacji Syberii.

Równolegle powstawały małe ukraińskie wspólnoty w większych, zachodnioeuropejskich miastach, takich jak Wiedeń, Rzym czy Budapeszt. Od połowy XVIII wieku na terenie współczesnej Wojwodiny w Serbii, ówcześnie należącej do Habsburgów, także powstawały rusińskie osady. W 1849 r. liczyły 8,5 tys.