Ta niekonsekwencja po części wynika z rozróżnienia, jakie poczyniono jeszcze w antyku pomiędzy terminami annales a historiae – pierwszy zaczęto wiązać z konwencjonalnymi kronikami, zaś drugi z pracami autorów opisujących współczesne sobie wydarzenia na wzór TukidydesaPoczątki tego podziału sięgają czasów Grakchów, kiedy pojawiły się prace zajmujące się bieżącą historią, bez przedstawiania wcześniejszych czasów, których autorzy jako tytułem posługiwali się słowem historiae, zaczerpniętym z greki, .. Niektórzy rzymscy pisarze, jak Gajusz Azyniusz Pollion, uważali nawet, że annales jedynie porządkują materiał historyczny, zaś historiae przedstawiają krytyczne objaśnienie dziejów..
Termin „annaliści” bywa też używany w nowoczesnej historiografii w charakterze pejoratywnym jako określenie dziejopisów bezkrytycznych i fałszywie przedstawiających wydarzenia, jednak takie podejście oceniane jest negatywnie, jako wprowadzające w błąd, ponieważ brak jest pełnego obrazu prac annalistów rzymskich ze względu na stan ich zachowania i nie sposób w pełni uzasadnić tak negatywne oceny ich dorobku.
Podział autorów Ze względu na różnice w języku i stylu narracji annalistów okresu republiki dzieli się na trzy grupy;