Od początku XX wieku następował gwałtowny rozwój związany z powstawaniem nowych kopalń rud żelaza, budową w latach 1901–1903 kolei Częstochowa – Herby ze stacją w Gnaszynie. W 1911 Rosjanie budując kolej Herbsko-Kielecką przekuli ją na kolej szerokotorową. W 1918 roku Niemcy przekuli ją ponownie na rozstaw normalny. mały|Szkoła Powszechna w 1927 roku
II wojna światowa W czasie walk o Częstochowę wieczorem 1 września 1939 roku na głównej pozycji obronnej w Gnaszynie żołnierze 25 Pułku Piechoty zaatakowali z zasadzki niemiecki samochód sztabowy oraz motocykl, a na zabitych oficerach zdobyli mapy. Schwytanego do niewoli podpułkownika odesłano do szpitala polowego, a zdobyte mapy i pojazdy przesłano do sztabu dywizji. Polscy saperzy wysadzili w powietrze mosty kolejowe nad rzekami Stradomką i Gorzelanką.
W związku z walkami kilka domów w Gnaszynie Górnym zostało spalonych. 3 września nad Kawodrzą Dolną, nad ulicą Mała Warszawka, zestrzelony został samolot 22 Eskadry Bombowej 2 Pułku Lotniczego Wojska Polskiego wracający z akcji. Samolot „Karaś” z trzyosobową załogą na pokładzie wracał na lotnisko Kamień koło Radomia. Został zestrzelony przez niemieckie samoloty.