Wczesna alfabetyzacja (ang. emergent literacy, early literacy, pre-literacy) – to rozwój fizycznych, emocjonalnych i poznawczych umiejętności małego dziecka, który ma miejsce od jego pierwszych miesięcy życia do momentu rozpoczęcia nauki w szkole. Termin ten upowszechnił się w literaturze naukowej w latach 80. XX wieku. W kontekście wczesnej alfabetyzacji pojawia się również pojęcie umiejętności przedczytelniczych (ang. pre-reading skills), które odnosi się do zestawu kompetencji, jakie dziecko zdobywa podczas kontaktu z książkami, zanim jeszcze nauczy się czytać.
Historia mały|252x252px|Wczesna alfabetyzacja w praktyce Zgodnie z filozofią Fröbela, która stanowiła fundament ruchu przedszkolnego, maturacjonaliści (maturacjonizm to filozofia edukacji wczesnoszkolnej, która postrzega dziecko jako rozwijający się organizm i uważa, że rolą edukacji jest bierne wspieranie tego wzrostu, a nie aktywne wypełnianie dziecka informacjami) uważali, że małe dzieci potrzebują czasu na dojrzewanie i rozwijanie samoświadomości, zanim rozpoczną formalną naukę czytania.