Uwarunkowania historyczne Geneza Śpiewek wiąże się z jednej strony z ogólnoromatycznym zainteresowaniem historią i ideą tradycjonalizmu oraz filomackim zainteresowaniem litewskim średniowieczem, a z drugiej z charakterystycznym dla Jana Czeczota (zwłaszcza w okresie kastalskim) nasyceniem literatury treściami moralizatorskimi, dydaktycznymi i wiążącymi się z tematyką narodową. Zainteresowanie filomatów gatunkiem śpiewu historycznego sięga 1817 roku i wiąże się z fascynacją opublikowanym rok wcześniej zbiorem Śpiewów historycznych autorstwa Juliana Ursyna Niemcewicza – dzieło to znacząco wpłynęło na praktykę twórczą filomatów i przyczyniło się do tworzenia podobnych pod względem treści i formy dzieł przez twórców z tego kręgu (m.in. przez Czeczota czy Onufrego Pietraszkiewicza). Pomimo zainteresowania twórczością Niemcewicza w liście z 1823 roku do Mickiewicza Czeczot krytykował Śpiewy historyczne za nierównomierny poziom artystyczny, niedbałość, rozwleczenie i niedostatki historyczne.
Tworząc Śpiewki, Jan Czeczot korzystał m.in. z Kroniki polskiej, litewskiej, żmudzkiej i wszystkiej Rusi Macieja Stryjkowskiego oraz Dziejów starożytnych narodu litewskiego Teodora Narbutta.