Opowiadania kołymskie () – cykl opowiadań i esejów Warłama Szałamowa poświęcony życiu więźniów radzieckich łagrów, pisany w latach 1954–1973 po powrocie autora z Kołymy i odzwierciedlający osobiste doświadczenia Szałamowa, który spędził tam szesnaście lat, w tym czternaście jako więzień (1937–1951). Cykl składa się z sześciu zbiorów: Opowiadania kołymskie, Lewy brzeg, Artysta łopaty, Eseje o świecie przestępczym, Zmartwychwstanie modrzewia i Rękawica, czyli KR-2.
Cechy gatunku i poruszane problemy Szałamow, nie akceptując klasycznej tradycji konstruowania opowieści, stworzył nowy gatunek literacki, którego podstawą stały się źródła dokumentalne, łączący w sobie wartość historyczną i artystyczną. Sam Szałamow twierdził, że jego „nauczycielami” nie byli pisarze klasyczni, lecz moderniści, zwłaszcza takie postacie jak Andriej Bieły czy Aleksiej Riemizow.
Szałamow sformułował problematykę swojej pracy następująco:
Opowiadania mają charakter autobiograficzny, przy czym autor nadał swemu głównemu bohaterowi nazwisko Andriejew – na cześć swojego alter ego, eserowca A. G.