Tło demograficzne regionu miało istotne znaczenie – przed wojną Bielsko nazywano „Małym Berlinem” z uwagi na znaczną liczbę mieszkańców pochodzenia niemieckiego, co wpływało na ograniczenia w działaniach polskiego kontrwywiadu wojskowego w latach 1934–1939, gdy relacje polsko-niemieckie były oficjalnie poprawne.
Decyzja o włączeniu powiatu żywieckiego bezpośrednio do III Rzeszy była motywowana m.in. jego znaczeniem gospodarczym oraz obecnością ludności niemieckiej o rozbudowanym potencjale organizacyjnym. W tym kontekście Antoni Szemik, działając w strukturach Tajnej Organizacji Wojskowej, a następnie Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej, prowadził działania wywiadowcze i kontrwywiadowcze. Do jego zadań należało m.in. ustalanie, które rodziny polskie znajdowały się na listach przeznaczonych do wysiedlenia do Generalnego Gubernatorstwa lub deportacji na roboty przymusowe w głąb Rzeszy. Dzięki swoim działaniom zdołał ostrzec wielu mieszkańców Żywca, Pietrzykowic i okolic przed grożącym im niebezpieczeństwem. Szemik, wykorzystując znajomości sprzed wojny, w tym kontakty w rejonie Suchej (od 1965 roku Sucha Beskidzka) oraz na terenach dawnej granicy polsko-czechosłowackiej, pomagał zagrożonym osobom w ucieczce – najczęściej do Generalnego Gubernatorstwa, a czasem także na Słowację.