Ogólny opis założeń Teoria zintegrowanej informacji uznaje, że nie powinno się wnioskować o istnieniu świadomości, zaczynając od systemów fizycznych, gdyż prowadzi to do trudnego problemu świadomości (tj. dlaczego danemu procesowi fizycznemu towarzyszy doświadczenie). Zamiast tego, IIT przyjmuje odwrotne podejście: zaczyna od założenia, że świadomość niezaprzeczalnie istnieje oraz identyfikuje jej fundamentalne własności (aksjomaty), a następnie wnioskuje, jakie właściwości powinny posiadać systemy fizyczne, aby wyjaśnić jej istotne właściwości (postulaty). Następnie IIT wykorzystuje postulaty, aby wyprowadzić czy dany system fizyczny w określonym stanie posiada świadomość, w jakim stopniu oraz jakiego rodzaju. Możliwość wykonania tego przejścia od fenomenologii do sformalizowanego mechanizmu opiera się na założeniu, że jeśli formalne właściwości doświadczenia świadomego mogą być w pełni wyjaśnione przez leżący u podstaw system fizyczny, to właściwości tego systemu fizycznego muszą być ograniczone przez właściwości doświadczenia.