Alienacja pracy – teoria alienacji Karola Marksa, która opisuje proces oddzielenia i wyobcowania człowieka od jego pracy, otaczającego świata, ludzkiej natury oraz samego siebie. Alienacja jest skutkiem podziału pracy w społeczeństwie kapitalistycznym, w którym życie jednostki sprowadza się do pełnienia mechanicznej roli w ramach klasy społecznej.
Podstawą teoretyczną alienacji jest przekonanie, że pracownik traci zdolność samodzielnego decydowania o swoim życiu i losie, gdy zostaje pozbawiony prawa do postrzegania siebie jako podmiotu kierującego własnymi działaniami — zarówno w zakresie określania ich charakteru, kształtowania relacji społecznych, jak i posiadania owoców swojej pracy (w postaci dóbr i usług). Choć jako jednostka jest autonomicznym, samorealizującym się człowiekiem, w kontekście ekonomicznym pracownik staje się narzędziem podporządkowanym celom narzucanym przez burżuazję — właścicieli środków produkcji — którzy dążą do maksymalizacji wartości dodatkowej w konkurencji rynkowej.