Proces pracy staje się wówczas czymś zewnętrznym wobec pracownika – nie stanowi jego świadomej, autonomicznej aktywności, lecz zostaje mu narzucony jako środek konieczny do uzyskania dochodu. Choć formalnie praca nie jest wymuszana siłą fizyczną, to presja ekonomiczna (konieczność utrzymania się, opłacenia mieszkania, zdobycia środków do życia) sprawia, że przyjmuje ona charakter przymusowy. Marks opisywał ten stan jako sytuację, w której proces pracy „nie należy do pracownika” – nie jest wyrazem jego woli, lecz działaniem wykonywanym z konieczności, obcym wobec jego podmiotowości. Od „gatunkowego bytu” człowieka – jedna z kluczowych form alienacji pracy w teorii Karola Marksa. Odnosi się do utraty przez pracownika kontaktu z własną istotą, potrzebami i aspiracjami w wyniku warunków pracy panujących w kapitalizmie. Zdaniem Marksa, praca powinna być istotnym i satysfakcjonującym aspektem ludzkiego życia, umożliwiającym samorealizację. W społeczeństwie kapitalistycznym jednak praca staje się jedynie środkiem do zarabiania pieniędzy niezbędnych do przetrwania, co prowadzi do jej odczłowieczenia. Pracownicy tracą możliwość wpływu na wytwarzane dobra i przebieg pracy, co sprawia, że nie czerpią z niej radości ani poczucia spełnienia.