Niemniej Hegel dostrzegał ciągle szerokie rozprzestrzenienie alienacji subiektywnej — poczucia obcości wobec współczesnego świata lub braku utożsamiania się z nim. Jego celem było nie tyle reformowanie instytucji, co zmiana ich rozumienia przez jednostki.

Marks zgadzał się z Heglem co do powszechności alienacji subiektywnej, ale odrzucał tezę, że nowoczesne państwo pozwala na samorealizację. Wręcz przeciwnie, uznawał, że powszechne poczucie alienacji subiektywnej świadczy o tym, że alienacja obiektywna wciąż nie została pokonana.

Zobacz też

alienacja religijna wyzysk siły roboczej prekariat

Przypisy

Kategoria:Pojęcia marksistowskie Kategoria:Praca Kategoria:Wykluczenie społeczne Kategoria:Socjalizacja