Nieuwieńczoną sukcesem próbę spolszczenia łacińskiego antemurale, mocno już w polskiej świadomości osadzonego, podjął Wespazjan Kochowski wprowadzając w Niepróżnującym próżnowaniu (1674) słowo ′antemurał′ jako metaforę odnoszącą się do sanktuarium maryjnego we wsi Studzianna, jak również do samej Matki Boskiej. Czterotomowy słownik Nowy dykcyonarz to iest Mownik polsko-niemiecko-francuski, opracowany przez Michała Abrahama Troca i wydany w latach 1744-1772, podawał w tomie trzecim (polsko-niemiecko-francuskim) hasło ′przedmur, przedmurze′ z dwiema definicjami – dosłowną i przenośną. Pierwsza odnosiła się do muru obronnego przed fortyfikacjami miejskimi, a druga do obszaru lub punktu o funkcji osłaniającej, na co tytułem przykładu Troc podał Kamieniec Podolski jako „potężny przedmur Chrześcijaństwa”. W polszczyźnie XVIII-wiecznej różne metafory przedmurza – „brama chrześcijan” i „baszta przednia Europy” z tekstu Twardowskiego, „antemuralis Polski naszej” z noty sejmowej z 1746 – odnoszą się przeważnie do tej najważniejszej z twierdz obronnych Rzeczypospolitej na jej południowych krańcach.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Przedmurze chrześcijaństwa · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.