Komunizm rad – nurt komunizmu wywodzący się z tzw. komunizmu lewicowego, który rozwinął się w Niemczech i Holandii w latach 20. XX wieku. Głosi, że formą organizacji klasy pracującej najbardziej adekwatną do jej walki i emancypacji są rady robotnicze, powstające oddolnie w miejscach pracy i społecznościach podczas okresów intensywnych zmagań klasowych.

Geneza i kontekst historyczny Korzenie komunizmu rad sięgają wydarzeń rewolucji 1905 roku, kiedy to pracownicy rosyjskich miast utworzyli pierwsze rady robotnicze (sowiety), takie jak słynna rada Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Organizacje te powstawały spontanicznie w wyniku masowych strajków i miały charakter demokratyczny: tworzyli je delegaci wybierani w zakładach pracy i podporządkowani swoim wyborcom.

Choć początkowo rady nie zostały w pełni docenione, ich znaczenie wzrosło w okresie rewolucji październikowej, kiedy zaczęły pełnić rolę alternatywnych ośrodków władzy. To właśnie ta forma organizacyjna wywarła ogromny wpływ na radykalnych marksistów w Europie Zachodniej, zwłaszcza w Niemczech, gdzie po I wojnie światowej wybuchła rewolucja listopadowa (1918–1919).