Okoliczności i przebieg zbrodni Nocą na 1 września 1939 roku, mimo napiętej sytuacji, z Malborka przez terytorium Wolnego Miasta Gdańska do Tczewa miał wyruszyć o godzinie 2:08 planowy tranzytowy pociąg osobowy nr 9-6-3, a następnie drugi pociąg osobowy nr 9-6-5. W celu ich poprowadzenia wysłano na granicę dwa parowozy Ty23 z polskimi załogami. Niemcy przejęli w Malborku oba parowozy, przebierając się w mundury polskich kolejarzy. Pierwszy parowóz Ty23-521 wyruszył z Malborka o godzinie 3:45 z wagonami towarowymi, w których znajdował się oddział szturmowy pionierów, a dziesięć minut później ruszył drugi z pociągiem pancernym. Szturmowcy gdańskiego SA ostrzelali wówczas polską placówkę celną w KałdowieMieszczącą się wówczas w dwóch wagonach osobowych stojących na nasypie kolejowym, po spaleniu przez Niemców budynku celnego w maju 1939 roku., i ujęli pracujących tam inspektorów celnych. Inspektorzy zdążyli jednak zaalarmować telefonicznie o niezidentyfikowanym pociągu stację w Szymankowie, zanim nie odcięto linii.