Celem ustawy było więc stworzenie prawnych podstaw do prowadzenia scalenia i wymiany gruntów – czyli takich działań, które pozwalałyby z kilku rozdrobnionych działek utworzyć jedną większą, zwartą całość, położoną w pobliżu zabudowań gospodarskich. Dzięki temu rolnik uzyskiwał lepsze warunki do prowadzenia produkcji rolniczej, łatwiejszy dostęp do pól i możliwość stosowania nowoczesnych metod uprawy.

Ustawa określała szczegółowe warunki, w jakich mogły być prowadzone tego rodzaju prace. Po pierwsze, scalenie mogło być realizowane na wniosek rolników, a także z inicjatywy organów administracji, jeśli przemawiały za tym względy gospodarcze i społeczne. Po drugie, przewidywano, że w procesie scalenia i wymiany gruntów uczestniczyć będą nie tylko gospodarstwa indywidualne, lecz także spółdzielcze jednostki gospodarki rolnej. Po trzecie, ustawa podkreślała, że cały proces musi odbywać się z poszanowaniem zasady ekwiwalentności – właściciel gruntów po scaleniu otrzymał ziemię o wartości odpowiadającej tej, którą oddał, choć niekoniecznie w tym samym miejscuJan Siuta, Bogusław Żukowski, Polskie dylematy scalania gruntów i urządzania terenów wiejskich Część 1. Scalanie gruntów, Inżynieria Ekologiczna, 2018, Vol. 19, nr 3..