To właśnie na początku lat 60. Lacan w pełni rozwija klasyczną opozycję między jouissance a przyjemnością, odwołując się do heglowsko-kojeviańskiego rozróżnienia między Genuß (z niem. rozkoszą/używaniem) a Lust (z niem. przyjemnością). Zasada przyjemności działa tutaj jako prawo, które nakazuje podmiotowi „cieszyć się tak mało, jak to możliwe”. Jednocześnie jednak podmiot stale próbuje przekroczyć te ograniczenia i osiągnąć coś „poza zasadą przyjemności”. Rezultatem takiego przekroczenia nie jest jednak większa przyjemność, lecz ból – ponieważ ilość przyjemności, jaką jednostka może znieść, jest ograniczona. Po przekroczeniu tego progu przyjemność staje się cierpieniem. To właśnie ten paradoks – bolesna przyjemność – stanowi istotę jouissance. W tym sensie Lacan stwierdza, że „jouissance jest cierpieniem” Termin jouissance wyraża paradoksalne zadowolenie, jakie podmiot czerpie ze swojego symptomu, lub, ujmując inaczej, cierpienie, które czerpie z własnego zaspokojenia (określane przez Freuda jako "pierwotna korzyść z choroby").
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Jouissance · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.