Patańdżali wyjaśnia, że tylko świadomość jednolita, skupiona na jednym punkcie (ekāgra), prowadzi do tego celu.
Zjawiska świadomości (vṛtti) Według sutry I.5, istnieje pięć rodzajów zjawisk świadomości (vṛtti), które mogą być „uciążliwe” (kliṣṭa, prowadzące do cierpienia) lub „nieuciążliwe” (akliṣṭa, prowadzące do wyzwolenia):
Poznanie prawdziwe (pramāṇa) – oparte na postrzeganiu bezpośrednim (pratyakṣa), wnioskowaniu (anumāna) i świadectwie (āgama). Błąd poznawczy (viparyaya) – wiedza błędna, nieoparta na prawdziwej naturze rzeczy. Fantazjowanie (vikalpa) – wiedza oparta na pojęciach, które nie mają odniesienia w rzeczywistości. Sen głęboki (nidrā) – stan świadomości oparty na braku jakichkolwiek postrzeżeń. Przypomnienie (smṛti) – zachowanie w świadomości minionego doświadczeniaPatańdżali, Jogasutry. Klasyczna joga indyjska, tłum. i komentarz Leon Cyboran, PWN, Warszawa 1986, sutry I.5-11.. Zatrzymanie wszystkich tych poruszeń jest celem praktyki jogi.
Drogi do powściągnięcia świadomości Patańdżali wskazuje dwie fundamentalne metody prowadzące do nirodhy (powściągnięcia):
Abhyāsa (sutry I.13–14) – wytrwała, nieprzerwana i pełna zaangażowania praktyka, której celem jest osiągnięcie stabilności i spokoju świadomości.