Umiejscowienie mały|Krzyż z XV wieku na belce tęczowej w kościele Świętego Krzyża w Kaysersbergu, we Francji W architekturze sakralnej krzyż tęczowy jest naturalnej wielkości krucyfiksem umieszczonym w centralnej osi kościoła, zazwyczaj na łuku tęczowym. Najwcześniejsze krzyże umiejscowione były na szczycie łuku tęczowego lub spoczywały na prostej belce tęczowej. Taki układ można wciąż znaleźć w wielu świątyniach między innymi Niemiec czy Skandynawii.
Historia Z okresu romańskiego lub wcześniejszego zachowało się wiele krzyży niemal naturalnej wielkości. Spośród nich najbardziej znane to: Krucyfiks Gerona (z drugiej połowy X wieku, znajdujący się w katedrze w niemieckiej Kolonii) i Volto Santo (wysoka, drewniana rzeźba ukrzyżowanego Chrystusa z drugiej połowy XII wieku, znajdująca się w w Lukce, we Włoszech). Krzyże podobnej konstrukcji i w podobnych miejscach, choć pozbawione postaci Chrystusa, znajdowały się również w Hagia Sophia w ówczesnym Konstantynopolu, już w V wieku. Wielu możnych oddawało swoje kosztowności lub broń w celu ozdobienia krzyży, między innymi Knut Wielki czy Lady Godiva. Pozłacany krucyfiks z X wieku w katedrze w Moguncji umieszczano na belce tylko w niektóre święta.