W pierwszych zwrotkach pieśni Szymanowski przytacza, nie zawsze dosłownie, melodie ze zbioru Skierkowskiego, aby w kolejnych zwrotkach dokonać ich modyfikacji. Kolejność utworów w cyklu Szymanowskiego nie odpowiada kolejności pieśni w zbiorze Skierkowskiego.
Nadrzędnym elementem kształtowania formy muzycznej w utworze jest faktura (wielogłosowa w opracowaniu, jednogłosowa w oryginale). Szymanowski wykorzystał oryginalne oznaczenia metryczne i włoskojęzyczne określenia agogiczne podane przez Skierkowskiego, podobnie jak późniejsi kompozytorzy zainspirowani Pieśniami kurpiowskimi. Najczęstszym zabiegiem w zakresie artykulacji w Pieśniach jest jednoczesne prowadzenie głosów legato i staccato, przy czym pierwsze nadają koloryt harmoniczny, drugie zaś przekazują tekst słowny. W pieśni Panie muzykancie..., opracowaniu najbardziej odległym od swojego ludowego pierwowzoru, Szymanowski zmienił tryb z molowego na durowy.