mały|Ilustracja Charlesa H. Bennetta (1857). Mrówka i konik polny (także Mrówka i żuk) – jedna z bajek Ezopa.

Treść Mrówka przez całe lato ciężko pracowała gromadząc zapasy na zimę. Konik polny tymczasem próżnuje i spędza lato na zabawie, wyśmiewając zapobiegliwość mrówki. Gdy nastała zima, konik polny cierpiał głód i zmuszony był prosić mrówkę o podzielenie się zapasami.

W antycznej wersji zamiast konika polnego występuje cykada, a przekładach również żuk i świerszcz.

Wersje i przekłady Utwór znany jest w literaturach europejskich przede wszystkim z francuskiej wersji Jeana La Fontaine’a (fr. La Cigale et la Fourmi)Jacques Offenbach skomponował muzykę do tego tekstu. Utwór w cyklu: Six fables de la Fontaine. i jej przekładów na inne języki. Między innymi na rosyjski Iwana Kryłowa (ros. Стрекоза и Муравей). Najbardziej znany polski przekład bajki La Fontaine'a, mający tytuł: Konik polny i mrówka, jest autorstwa Władysława Noskowskiego (1876 rok)Konik polny i mrówka (Noskowski) - Niepomny jutra, płochy i swawolny, Przez cało lato śpiewał Konik polny. Lecz przyszła zima, śniegi, zawieruchy, Gorzko zapłakał biedaczek. «Gdybyż choć jaki robaczek, Gdyby choć skrzydełko muchy Wpadło mi w łapki...