Utworzenie obozu Począwszy od stycznia 1944 roku, po przekroczeniu przez Armię Czerwoną przedwojennej granicy polsko-radzieckiej, NKWD i Smiersz organizowały na ziemiach polskich liczne obozy: przejściowe, , jenieckie i pracy przymusowej, a także więzienia i areszty. Często lokowano je na terenie byłych obozów niemieckich.
Status tych obozów regulowała m.in. umowa z 26 lipca 1944 roku, zawarta w Moskwie przez ludowego komisarza spraw zagranicznych ZSRR Wiaczesława Mołotowa i przewodniczącego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN) Edwarda Osóbkę-Morawskiego. Jej zapisy przewidywały, że „w strefie operacji wojennych” jurysdykcji władz sowieckich podlegać będą „wszelkie wykroczenia przeciwko Armii Czerwonej”. Ponadto 4 listopada 1944 roku PKWN wydał dekret „o środkach zabezpieczających w stosunku do zdrajców narodu”, przewidujący m.in.