Według SDT potrzeby te mają charakter uniwersalny i odnoszą się do różnych kultur oraz okresów rozwojowych. Ich długotrwałe zaspokajanie wiąże się z lepszym funkcjonowaniem psychospołecznym, większym dobrostanem i bardziej autonomiczną motywacją, natomiast chroniczne frustrowanie wiąże się z obniżonym dobrostanem, objawami psychopatologicznymi i zachowaniami nieadaptacyjnymi.
Mini-teorie w ramach SDT Teoria autodeterminacji obejmuje sześć powiązanych mini-teorii, z których każda koncentruje się na określonym aspekcie motywacji lub osobowości: teoria oceny poznawczej (ang. Cognitive Evaluation Theory) – opisuje warunki sprzyjające podtrzymywaniu lub osłabianiu motywacji wewnętrznej, ze szczególnym uwzględnieniem informacji zwrotnej, nagród i kontroli; teoria integracji organizmicznej (ang. Organismic Integration Theory) – rozwija pojęcie kontinuum motywacji zewnętrznej i opisuje procesy internalizacji wartości oraz norm społecznych; teoria orientacji przyczynowych (ang. Causality Orientations Theory) – dotyczy indywidualnych różnic w typowych sposobach regulacji zachowania (orientacja na autonomię, kontrolę lub bezradność); teoria podstawowych potrzeb psychologicznych (ang. Basic Psychological Needs Theory) – uszczegóławia rolę autonomii, kompetencji i relacyjności w rozwoju oraz dobrostanie; teoria treści celów (ang.