mały|Ilustracja wg Vilhelma Pedersena Łabędzie gniazdo () – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w Kopenhadze w styczniu 1852 roku.
Publikacja Hans Christian Andersen opublikował baśń literacką pt. Łabędzie gniazdo () na łamach 23 numeru kopenhaskiej gazety „Berlingske Tidende” z 28 stycznia 1852 roku. Pierwsze wydanie książkowe utworu znalazło się w wydanej 5 kwietnia 1852 roku przez wydawnictwo antologii Opowieści (). Oprócz Łabędziego gniazda tomik zawierał sześć utworów: Dzień sądu: Dobry humor, To pewna wiadomość!, Dzieje roku, Najpiękniejsza róża świata, Obrazek z Kastelsvolden. W lutym 1853 ukazało się tłumaczenie Łabędziego gniazda na język angielski w zbiorze A Poet’s Day Dreams opublikowanym w Londynie przez . Edycja brytyjska zawierała baśnie w tłumaczeniu . 30 kwietnia 1855 roku wyszła w Kopenhadze kolejna antologia przygotowana przez wydawnictwo C.A. Reitzela zawierająca utwór – Historier. 1855. Autorem oryginalnych ilustracji w tym wydaniu był Vilhelm Pedersen. Po raz ostatni za życia pisarza Łabędzie gniazdo ukazała się w antologii Baśnie i opowieści. Tom drugi () opublikowanym 30 marca 1863. Tom zawierał 49 utworów, wśród których znalazły się m.in. Pastereczka i kominiarczyk, Dziewczynka z zapałkami, Pięć ziarnek grochu oraz Igła do cerowania.