Alternatywnie dopuszczalne było przekazanie gruntów do zagospodarowania i użytkowania osobom trzecim – zarówno fizycznym, jak i prawnym – na warunkach ustalonych przez gromadę, przy czym działalność ta była prowadzona na rachunek tych podmiotów.
Dekret nakładał ponadto na gromadę obowiązek zorganizowania samopomocy rolnej w zakresie uprawy gruntów rolnych na jej obszarze, za którego realizację odpowiedzialny był sołtys. Na poziomie gminy obowiązek organizowania oraz sprawowania nadzoru nad sprawnym funkcjonowaniem samopomocy rolnej pomiędzy gromadami spoczywał na wójcie, natomiast na poziomie powiatu – na staroście, w odniesieniu do relacji pomiędzy gminami. Sołtysi, wójtowie oraz starostowie zostali wyposażeni w kompetencję do wydawania nakazów dotyczących celowego i terminowego zagospodarowania użytków rolnych.
Samopomoc rolna została zdefiniowana jako obowiązek wzajemnego świadczenia pomocy przez mieszkańców, obejmujący w szczególności wykonywanie robocizny, użyczanie sprzężaju, środków transportu, uprzęży oraz narzędzi rolniczych, a także udzielanie pożyczek materiału siewnego.