Pułk jazdy koronnej Jana Opalińskiego – oddział koronny autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu II wojny północnej).

Formowania i zmiany organizacyjne W końcu XVI wieku w Rzeczypospolitej zaczęto organizować pułki jazdy. Grupowały one w sobie kilka (kilkanaście) chorągwi husarskich, pancernych i lekkich. Początkowo były tworzone jedynie na czas wojny i sprawowały funkcję większej jednostki taktycznej. W drugiej połowie XVII wieku pułki istniały też w okresie pokoju. Wojska zaciężne dzielono na dwa rodzaje: autoramentu polskiego i autoramentu cudzoziemskiego różniące się między sobą sposobem zaciągu i organizacją. Pułki jazdy zaliczane były do autoramentu narodowego i rekrutowane były zaciągiem towarzyskim.

Atak króla szwedzkiego Karola Gustawa na Danię zaktualizował plan wysłania tam pomocy polskiej. We wrześniu 1658 utworzono, współdziałającą z oddziałami cesarskimi i brandenburskimi, dywizję pod dowództwem Stefana Czarnieckiego. W jej skład weszły trzy pułki jazdy koronnej: królewski dowodzony przez samego Stefana Czarnieckiego, Krzysztofa Żegockiego i Jana Piotra Opalińskiego – wojewody podlaskiego. Ten ostatni liczył 12 chorągwi kozackich, w tym 6 komputowych. Ostatnią jednostką dywizji był regiment dragoński Czarnieckiego pod ppłk. Janem Tedtwinem.