Sałasznicy – opera ludowa w 2 aktach, skomponowana w 1932 r. przez Jana Sztwiertnię do libretta Ferdynanda Dyrny. Swą prapremierę miała w Cieszynie 10 marca 1966 r., 26 lat po śmierci kompozytora w hitlerowskim obozie koncentracyjnym w Gusen.
Jan Sztwiertnia był synem beskidzkiego górala z Ustronia na Śląsku Cieszyńskim. Pomimo śmierci w młodym wieku, pozostawił po sobie bogatą spuściznę artystyczną. „Sałaszników” napisał w 1932 r. jako muzyczny samouk: dopiero w 1935 roku uzupełnił swoje wykształcenie w Szkole Muzycznej w Cieszynie, a w 1937 r. rozpoczął studia w Konserwatorium Muzycznym w Katowicach. Jak pisali później muzykolodzy, brak (...)pełnego opanowania techniki kompozytorskiej odbił się ujemnie na kompozycji, zwłaszcza jak idzie o fakturę, miejscami dla wykonawców bardzo niewygodną oraz instrumentację, na ogół zagęszczoną i ciężką, nie zawsze wykorzystującą najlepsze efekty i możliwości tak poszczególnych instrumentów jak i grup a nawet całej orkiestry. Tym nie mniej podkreślano, że muzyka Sztwiertni odznacza się niezwykle bogatą inwencją melodyczną, wyrazistością rytmiczną, świeżością harmonii i sonorystyki, a zwłaszcza wielką siłą ekspresji.