Wybrzeże Tanzanii stanowi integralną część obszaru określanego mianem kultury suahili, często opisywanej jako „cywilizacja miast”. Już ponad dwa tysiące lat temu funkcjonowały tu liczne ośrodki miejskie i portowe uczestniczące w dalekosiężnej wymianie handlowej. Znaleziska archeologiczne, w tym monety greckie, a także przedmioty pochodzące z Rzymu, Persji, Chin, Indii oraz Bizancjum, świadczą o intensywnych kontaktach handlowych regionu z obszarem Oceanu Indyjskiego.
Najstarszy pisany opis wybrzeża Afryki Wschodniej zawiera Periplus Morza Erytrejskiego, datowany na I wiek n.e., w którym wspomniano m.in. o ośrodku handlowym Rhapta, lokalizowanym prawdopodobnie na obszarze dzisiejszej Tanzanii, być może w rejonie Zanzibaru. Ekspansja arabska obejmująca wybrzeża dzisiejszej Tanzania miała miejsce już w X wieku. Wówczas arabski kronikarz Al-Masudi z Bagdadu opisał miasta wschodnioafrykańskie jako część „kraju Zandź”, czyli „kraju Czarnych”. Jego dzieło stanowi jedno z najważniejszych źródeł wiedzy o tym regionie aż do czasów Marco Polo.