Nurtami filozoficznymi, które odcisnęły najsilniejsze piętno na filozofii latynoamerykańskiej, są scholastyka i pozytywizm. Pozytywizm był nurtem stworzonym przez Auguste’a Comte’a we Francji, który starał się być podstawą ściśle naukowego światopoglądu, odrzucać spekulację metafizyczną i jednocześnie prezentował optymistyczną wiarę w postęp i reformy społeczne. Dobrze odpowiadało to potrzebom młodych państw. Pozytywizm zdawał się stanowiskiem nowoczesnym i praktycznym, stojącym w opozycji do skostniałej i nadmiernie abstrakcyjnej scholastyki. Oparta na nim myśl niepodległościowa mogła się w ten sposób przeciwstawić intelektualnemu dziedzictwu kolonializmu.
thumb|Dewiza Ordem e progresso na fladze Brazylii. Zgodnie z „prawem trzech stadiów” Comte’a ludzkość przechodzi przez trzy stadia rozwojowe: teologiczne (oparte na przesądach i zabobonnej religii), metafizyczne (oparte na spekulacji filozoficznej) i naukowe (pozytywne, oparte na empirycznej nauce). W tym duchu interpretowano rozwój krajów Ameryki Łacińskiej i szukano sposobów jej rozwoju. Pozytywiści stali się niezwykle wpływowi w życiu intelektualnym i politycznym wielu krajów, szczególnie w zakresie polityki edukacyjnej (np. w Meksyku Gabino Barreda i Justo Sierra wprowadzający system edukacji publicznej w Meksyku).