mały|Gnomonograf Jastrzębowskiego z muzeum w Jędrzejowie, egzemplarz wykonany w 1932 Gnomonograf – przyrząd, służący do wykreślania zegarów słonecznych na dowolnych powierzchniach.

Przeznaczenie i budowa przyrządu Zagadnienie wykreślenia zegara słonecznego na dowolnej powierzchni jest nierozwiązywalne analitycznie, natomiast można tego dokonać przy pomocy odpowiedniego przyrządu. Przyrząd taki, zwany również „kompasem polskim”, został skonstruowany przez polskiego przyrodnika Wojciecha Jastrzębowskiego. Prace nad nim rozpoczął w 1827 roku. W 1830 roku Komisja Rządowa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego uznała przyrząd za « narzędzie (...) użyteczne i potrzebne dla Szkół wyższych krajowych » i zaleciła wykonanie dwunastu egzemplarzy. Szczegółowy opis przyrządu został opublikowany w 1843 roku.

Gnomonograf umożliwia również rozwiązanie innych zagadnień, na przykład wyznaczenia szerokości geograficznej miejsca obserwacji, wyznaczanie kąta padania promieni słonecznych w danym miejscu i czasie, względnie określenie godziny wschodu i zachodu słońca. Pozwala również na kreślenie krzywych stożkowych, czyli elipsy, paraboli i hiperboli.