Podobnie jak w przypadku samego kształcenia akademickiego, którego treści programowe mają odpowiadać oczekiwaniom rynku pracy.
Niemieckie uczelnie są instytucjami publicznymi, względnie państwowymi, podporządkowanymi władzy wykonawczej danego kraju związkowego.
W kwestii autonomii szkół wyższych – jako stowarzyszenia publiczne uczelnie mają pewien zakres autonomii, a jednocześnie – jako instytucje państwowe – są podporządkowane odpowiednim urzędom. Uczelnie publiczne są też w wysokim stopniu finansowane przez środki państwowe, dlatego niemiecki system szkolnictwa wyższego zdominowany jest przez uczelnie publiczne.
Polityka wobec szkół wyższych uprawiana jest w Niemczech głównie na poziomie i krajów związkowych. Stąd też niemiecki system szkolnictwa wyższego złożony jest z szesnastu systemów krajów związkowych, z których każdy charakteryzuje się swoją strukturą instytucyjną. Rząd federalny ma jednak możliwość oddziaływania na politykę landów wobec szkół wyższych, a jednym z instrumentów jest ramowa ustawa o szkolnictwie wyższym z 26 stycznia 1976 roku ().
Z punktu formalno-prawnego większość szkół wyższych w Niemczech jest instytucjami państwowymi. Przeważnie są to uniwersytety i wyższe szkoły zawodowe. Kwestie czesnego regulowane są przez prawo kraju związkowego.