Niezależny naukowiec (ang. independent scientist, Independent scholar) (historycznie znany również jako „dżentelmen-naukowiec” ang. gentleman scientist) to osoba prowadząca badania naukowe poza uniwersytetami i tradycyjnym środowiskiem akademickim.
Historia Termin „dżentelmen-naukowiec” odnosi się do typu uczonego charakterystycznego dla okresu od renesansu do XIX wieku, który prowadził badania naukowe niezależnie, często finansując je z własnych środków, bez stałego zatrudnienia w instytucjach akademickich.
Od XVII wieku, gdy zaczynała się kształtować nauka nowożytna, badania naukowe miały często charakter elitarny i amatorski. Uprawiali je głównie zamożni przedstawiciele społeczeństwa — tzw. „dżentelmeni nauki” oraz filozofowie przyrody. Nauka była wówczas traktowana podobnie jak inne zainteresowania elit, takie jak sztuka czy kolekcjonerstwo, a jej finansowanie pochodziło najczęściej ze środków prywatnych, patronatu arystokracji, towarzystw naukowych lub muzeów.