Pseudoarcheologia bywa krytykowana nie tylko jako błąd metodologiczny, lecz także jako zjawisko społeczne. Część jej narracji wiąże się z rasizmem, kolonializmem, nacjonalizmem, teoriami spiskowymi lub religijnym literalizmem. Do najczęściej omawianych przykładów należą spekulacje wokół piramid egipskich, Atlantydy, starożytnych astronautów, kalendarza Majów, fałszerstw archeologicznych oraz – w Polsce – koncepcji Wielkiej Lechii.

Terminologia i zakres W literaturze anglojęzycznej używano kilku określeń: , , , i . Część badaczy traktuje „archeologię alternatywną” jako określenie szersze i mniej wartościujące, obejmujące również oddolne zainteresowania przeszłością, natomiast „pseudoarcheologia” podkreśla naruszenie standardów naukowych. Terminy te pojawiały się w różnym czasie: w latach 80. XX wieku posługiwano się określeniem (archeologia kultowa), używanym m.in. przez Williama H. Stiebinga juniora i Johna R. Cole’a. W 1991 roku Stephen Williams spopularyzował nazwę , a w latach dwutysięcznych badacze tacy jak Tim Sebastion i Cornelius Holtorf zaczęli stosować mniej wartościujące określenie . W polszczyźnie naturalnym odpowiednikiem jest „pseudoarcheologia”, termin zgodny z analogicznymi nazwami dziedzin pseudonaukowych.