Tendencja do skręcania w lewo (, ) – prawidłowość, zgodnie z którą ludzie poruszający się swobodnie, bez zewnętrznych wskazówek kierunkowych, częściej skręcają w lewo (czyli poruszają się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara; ) niż w prawo. Zjawisko badane jest od początku XX wieku w ramach psychologii poznawczej i biomechaniki chodu, a od 2026 roku także w ramach fizyki dynamiki tłumu. W zależności od warunków eksperymentu (swobodny ruch a zadania zorientowane na konkretny cel) badacze obserwowali zarówno przewagę skrętów w lewo, jak i w prawo, co wskazuje, że zjawisko nie ma jednej uniwersalnej przyczyny i pozostaje przedmiotem otwartej dyskusji naukowej.
Badania nad swobodnym poruszaniem się w tłumie W czerwcu 2026 roku w czasopiśmie „Nature Communications” opublikowano pracę (). Zespół zaobserwował to zjawisko przypadkowo, analizując podczas pandemii COVID-19 nagrania z eksperymentów dotyczących bezpiecznego dystansu społecznego prowadzonych na Uniwersytecie Nawarry w Hiszpanii. W 32 z 33 przeprowadzonych prób osoby poruszające się swobodnie w zamkniętej przestrzeni spontanicznie zaczynały krążyć w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara.