Gest ten wywołuje powszechną radość i szczere błogosławieństwa wyzwolonych ludzi, dzięki czemu równowaga na wadze Ofira zostaje przywrócona. Bóg zwraca na niego uwagę i przyjmuje jego odmienioną duszę do zbawienia. Na pamiątkę tego wydarzenia potomkowie Ofira zaczynają corocznie obdarowywać poddanych po zakończeniu zbiorów, lecz z upływem wieków pierwotny sens tego zwyczaju zanika. W czasach współczesnych pozostała jedynie zewnętrzna forma życzeń noworocznych i gratyfikacji, pozbawiona szczerości oraz duchowego znaczenia.
Analiza Utwór jest zwykle określany przez badaczy jako nowela; niekiedy też jako opowiadanie. Tadeusz Budrewicz porównał go do felietonu.
„Nowy Rok” powstał w okresie, który badacze uznają za etap wykształcenia dojrzałej poetyki nowelistycznej Prusa, poprzedzający jego największe powieści. Według Janiny Szczęśniak „Nowy Rok” należy do nowelistyki z lat 1880–1885, w której Prus wypracował dojrzałą poetykę krótkich form narracyjnych, opartą na oszczędności kompozycji i dążeniu do jedności efektu.