Budowa i działanie Pajacyk składa się zwykle z tułowia oraz ruchomo osadzonych kończyn. Sznurki łączą ręce i nogi figurki, a następnie zbiegają się w jednym cięgle, umieszczonym najczęściej poniżej zabawki. Pociąganie i zwalnianie cięgła uruchamia kończyny w jednej płaszczyźnie. Znane są również odmiany poruszane za pomocą jednego lub kilku sznurków prowadzonych od góry albo z boku.
alt=Animacja pokazująca działanie pajacyka|mały|Animacja pokazująca działanie pajacyka alt=Pajacyk z tektury|mały|Pajacyk z tektury Charakterystyczne cechy konstrukcyjne tej zabawki to mocowanie sznurków blisko osi obrotu kończyn, wykorzystanie zasady dźwigni, ruch elementów w jednej płaszczyźnie oraz możliwość uruchomienia wielu części przez pociągnięcie jednego sznurka.
Historia Pajacyki ze sznurkiem były popularne w wielu krajach europejskich, między innymi w Anglii i Niemczech. We Francji znano je jako pantins. W XVIII wieku stały się tam modnym przedmiotem towarzyskim; przedstawiały między innymi postacie z commedia dell’arte oraz postacie satyryczne.