Fabuła Narrator wspomina rozmowę z botanikiem, który podczas pobytu w Puławach i odwiedzin tamtejszej Świątyni Sybilli objaśnia mu, że porastające kamień porosty nie są martwą materią, lecz społecznościami żywych organizmów. Badacz opisuje ich rozwój, rozmnażanie, kolonizację nowych obszarów oraz walkę o przestrzeń, podkreślając jednak, że wszystkie te procesy zachodzą mechanicznie, bez świadomości, uczuć i życia duchowego.
Kilka lat później narrator ponownie odwiedza to miejsce. Spotkany nocą botanik przenosi go w tajemniczą wizję, w której Ziemia ukazuje się jako niewielki glob pokryty wielobarwnymi plamami przypominającymi porosty. Plamy symbolizują ludzkie społeczeństwa, których rozwój, ekspansja i wzajemna rywalizacja przebiegają w sposób analogiczny do obserwowanych wcześniej organizmów.
Gdy narrator pyta o miejsce sztuki, wiedzy, uczuć i ludzkiej świadomości w tym obrazie dziejów, botanik odpowiada jedynie szyderczym śmiechem. Wizja dobiega końca, a narrator domyśla się, że jego tajemniczy przewodnik nie był zwykłym uczonym, lecz istotą o nadludzkiej naturze.