Analiza Pleśń świata jest zwykle klasyfikowana jako nowela. Maciej Gloger nazwał go „miniaturą literacką” (utwór jest bardzo krótki). T. Kasparek zwraca uwagę na wyjątkowo skondensowaną formę Pleśni świata, której zwięzłość wzmacnia poetycki charakter utworu i jedność artystycznego efektu; styl ten uznał za podobny do jego amerykańskiego współczesnego Ambrose’a Bierce’a. Zygmunt Szweykowski zaliczał Pleśń świata do grupy krótkich utworów Prusa z 1884 roku, obok Żywego telegrafu i Cieni, które określał jako „kapitalne szkice rozległej filozoficzno-moralnej lub dające syntezę krzywizn życiowych kilkoma pociągnięciami pióra”. Agnieszka Kluba zauważa natomiast, że utwory te można rozpatrywać nie tylko jako nowele, lecz również jako odmianę poematu prozą.
Utwór zaliczany jest do grupy fantastycznych utworów Bolesława Prusa. Należy również do najbardziej nietypowych krótkich form jego autorstwa, łącząc realistyczną narrację z fantastyką, przypowieścią filozoficzną i refleksją nad światopoglądem pozytywistycznym.