Wartość fotografii wynika nie tylko z jej treści lub autorstwa, ale również z historii samego obiektu – sposobu jego użytkowania, przechowywania oraz zachowanych śladów upływu czasu.
Jednym z podstawowych założeń koncepcji jest traktowanie archiwum fotograficznego jako struktury otwartej. Odnalezione fotografie i negatywy mogą być ponownie opracowywane, zestawiane z innymi materiałami oraz interpretowane w nowych kontekstach historycznych i kulturowych. Jak zauważa Kamil Myszkowski, archeologia fotografii łączy opracowywanie archiwów z ich twórczą reinterpretacją.
Istotnym elementem koncepcji jest materialność fotografii. Weronika Kobylińska-Bunsch wskazuje, że ślady starzenia się papieru fotograficznego, uszkodzenia emulsji, zabrudzenia czy ingerencje konserwatorskie stanowią integralną część historii fotografii i wpływają na jej interpretację.
Archeologia fotografii podważa również tradycyjne rozumienie autorstwa. Wykonywanie nowych odbitek z odnalezionych negatywów oraz ich współczesne opracowanie sprawiają, że ostateczna forma dzieła jest wynikiem współistnienia historycznego zapisu i późniejszej interpretacji artystycznej.