Fotografia wernakularna – termin stosowany w historii i teorii fotografii na określenie fotografii wykonywanej przede wszystkim w celach użytkowych, prywatnych lub dokumentacyjnych, zazwyczaj bez pierwotnej intencji artystycznej. Obejmuje między innymi fotografie rodzinne, szkolne, urzędowe, medyczne, policyjne oraz wykonywane na potrzeby instytucji i administracji.
thumb|300px|Fotografia rodzinna – jeden z najbardziej charakterystycznych przykładów fotografii wernakularnej.
Przez większą część XX wieku fotografia wernakularna pozostawała poza głównym nurtem badań historii fotografii. Od końca XX wieku stała się przedmiotem zainteresowania historyków fotografii, antropologów oraz badaczy kultury wizualnej, którzy zaczęli traktować ją jako istotne źródło wiedzy o życiu codziennym, pamięci społecznej i historii obrazu.
Charakterystyka Fotografia wernakularna powstaje przede wszystkim jako zapis codziennych wydarzeń, relacji rodzinnych, pracy zawodowej lub działalności instytucji. Jej podstawową funkcją jest utrwalanie informacji, pamięci i więzi społecznych, a nie tworzenie dzieła sztuki.