Punktem wyjścia doktryny było doświadczenie osobiste. W 1771 roku, mając trzydzieści sześć lat, Brown doznał ciężkiego napadu dny moczanowej. Konsultujący go lekarz – najprawdopodobniej sam Cullen – rozpoznał „dnawą pletorę”, czyli nadmiar krwi i soków uznawany wówczas za przyczynę dny, i zalecił odstawienie mięsa i alkoholu. Brown przez rok trzymał się ścisłej diety z owsianki i jarzyn, pijąc wyłącznie wodę, a mimo to napady bywały jeszcze bardziej bolesne. Zniechęcony, przyjął hipotezę sprzeczną z ówczesnymi poglądami klinicznymi: że przyczyną jego dny była nie pletora, lecz osłabienie, a antyflogistyczny (obniżający pobudzenie) reżim Cullena tylko pogarszał jego stan. Wrócił do obfitego jedzenia i picia alkoholu w towarzystwie, a przez kolejnych sześć lat nie miał objawów choroby.
Ponieważ Brown miał skromne doświadczenie kliniczne, to jedno „wyleczenie” wzbudziło w nim nieufność wobec tradycyjnych metod antyflogistycznych – ścisłej diety, przeczyszczania i puszczania krwi – i podważyło w jego oczach również ich podstawy teoretyczne. Gdy napady wróciły, Brown szukał ulgi w opium, zwłaszcza w płynnym laudanum, które nazywał „winem Turków”. Zalecał i sam przyjmował dawki po 150 kropli, popadając stopniowo w uzależnienie.